سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
463
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
شيعه ، روزنامهء سرفراز و سلطان المدارس را از تخريب دولت حفظ كرد . به خاطر عظمت و كاردانى ، در دستگاه دولت و حكومت احترام داشت و مسلمانان به او اعتماد مىكردند تا آنجا كه نظير چنين شخصيّتى در زمان او وجود نداشت . به علت كار سخت در سن هفتاد و دوسالگى بسيار ضعيف شده بود و معالجات مؤثر واقع نشد تا اينكه سرانجام در 6 اكتبر 1963 م / جمادى الاول 1383 ه ق دار فانى را وداع گفت و در سوك او اجتماع بزرگى از هندو ، مسلمان ، سنى و شيعه گرد آمده بودند . وى در پايين منبر حسينيهء غفران مآب به خاك سپرده شد ، تعداد زيادى از مردم از خاك قبرش به عنوان تبرك برداشتند . از تأليفات مستقل وى مجالس الشيعة را مىتوان نام برد كه به چاپ رسيده است . فرزندان او عبارتند از : مولانا كلب عابد ، فرزند ارشد و جانشين پدر و جد و نيز سيد كلب هادى ( در پاكستان ) و كلب صادق ، صدر الافاضل ، دكتر ( پى . اچ . دى ) و كلب باقر و كلب محسن . كلّو ، فيضآبادى 1222 ه ق / 1807 م در تاريخ جهاننما نوشته شده است كه ميركلّو از علما و فضلاى مشهور فيضآباد بود و در ادبيات عربى و فارسى مقام خاصّى داشت ، اين نوشته مربوط به سال 1222 ه ق است . كمال الدّين ، موهانى 1225 ه ق / 1810 م 1295 ه ق / 1878 م مولانا حكيم سيد كمال الدّين موهانى در قريهء موهان متولد شد ، پدرش سيد نظام الدّين حسين رضوى فردى فاضل و طبيب بود و فرزندش را در سن دهسالگى براى تحصيل علم به لكنهو فرستاد . كمال الدّين ، در لكنهو نزد استادانى چند ، مانند مولانا تراب على و مولانا سراج ، مولانا سيد محمد سلطان العلماء و مولانا سيد حسين سيد العلماء به آموختن علوم دينى پرداخت ، بهطورى كه در سن سيزدهسالگى به درجهء فضيلت كامل رسيد . كمال الدّين صاحب املاك بود ، اما علاقهء او به علم ، سبب كاهش علاقهء او نسبت به املاكش شده بود ، چرا كه او به كسب علم علاقهء وافر داشت و با ايمان و خلوص درس مىخواند . وى اگر چه داراى فرزندان زياد بود ، ولى به تشريفات زندگى اهميت نمىداد و هرچه در منزل بود مىخورد و لباس ساده مىپوشيد و شرمندهء منت كسى نمىشد . سيد العلماء علّيّين مكان نظر به